„Co aptekarz robił w Arsenale?”

Dział Starej Książki Medycznej Głównej Biblioteki Lekarskiej im. Stanisława Konopki, z okazji 80. rocznicy powstania naszej Książnicy, organizuje kolejne spotkania i naukowe prelekcje w cyklu jubileuszowym. Pierwsze z takich wydarzeń, zatytułowane „Zielniki – spacer przez wieki”, zostało zorganizowane wspólnie z Ogrodem Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego i odbyło się 30 maja 2025 r.

Tym razem – w czwartek 31 lipca 2025 r., w siedzibie Działu Starej Książki Medycznej przy ul. Jadów 1A, dr Maria J. Turos, zaprezentowała i zilustrowała prelekcję zatytułowaną „Co aptekarz robił w Arsenale?”, poświęconą nieoczywistym funkcjom – bo nie tylko farmaceutycznym! – które ówczesny prowizor pełnił w… warszawskiej zbrojowni w XIX wieku.

Dodajmy, iż Arsenał, znany też jako Arsenał Królewski, wzniesiony w latach 1638–1643 z inicjatywy króla Władysława IV Wazy, to jeden z najważniejszych budynków o charakterze militarnym w historii Warszawy, który przez kolejne stulecia odgrywał kluczową rolę w historii miasta i Polski – jako magazyn broni i amunicji dla garnizonu warszawskiego, miejsce krwawych walk, a później także symbol oporu.

Nasza wspaniała prelegentka Maria Joanna Turos to Warszawianka z urodzenia i tradycji rodzinnych. Doktor nauk medycznych, magister teologii, etyk i filozof. pracownik naukowy Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Autorka kilkunastu książek, w tym pierwszej w języku polskim biografii wybitnego chirurga epoki napoleońskiej „Dominique Jean Larrey (1766–1842). Chirurg Wielkiej Armii” wyd. „Napoleon V”, Oświęcim 2017. Jej artykuły – już blisko 70 – gościły na łamach „Medycyny Nowożytnej”, „Niepodległości i Pamięci”, „Muzealnictwa wojskowego”, a także „Reviev of Medical Practice”.

Ale może przede wszystkim dr Maria J. Turos jest tropicielem trochę zapomnianych ścieżek wijących się na marginesach głównych dróg Historii!

Jubileuszowe spotkanie w Dziale Starej Książki Medycznej GBL swoją obecnością zaszczycili między innymi: Prof. dr hab. med. Jerzy Jurkiewicz – prezes Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, prof. dr hab. Ewa Wyka z Instytutu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk, przedstawicielka Centralnej Biblioteki Naukowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz zaproszeni Goście.

Spotkanie otworzył dyrektor GBL dr n. med. Feliks Orchowski, który w słowie wstępnym do wykładu zwrócił uwagę, iż „historia medycyny to nie tylko opowieść o postępie, przełomach naukowych i ratowaniu życia. To również dziedzina pełna tajemnic, niedopowiedzeń i zagadek, które do dziś fascynują historyków czy lekarzy. W ciągu wieków rozwój wiedzy medycznej był często oparty na doświadczeniach, obserwacjach, wierzeniach, a czasem – intuicji czy przypadkach. Historia pokazuje, że to, co dziś jest tajemnicą, jutro może stać się naukowym odkryciem. Dlatego warto patrzeć na medycynę nie tylko przez pryzmat badań i technologii, ale także z otwartością na to, czego jeszcze nie rozumiemy”.

W jubileuszowym spotkaniu wziął także udział zastępca dyrektora GBL ds. organizacyjnych p. Robert Gut.