Medycyna polska i krajów demokracji ludowej po II wojnie światowej

​16 września 2023 r. z inicjatywy Instytutu Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów Polskiej Akademii Nauk oraz Wydziału Medycznego Uczelni Łazarskiego - w siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej przy ul. Sobieskiego 110 w Warszawie - odbyła się kolejna już konferencja, z cyklu: Medycyna polska i krajów demokracji ludowej po II wojnie światowej, tym razem zatytułowana: Medycyna w nauce i polityce w latach 1944-1989.


Komitet Naukowy i Organizacyjny tworzyły przedstawicielki organizatorów: dr hab. Magdalena Paciorek, prof. PAN (IHN PAN) oraz dr hab. Anna Marek i dr hab. Maria Ciesielska (Wydział Medyczny Uczelnia Łazarskiego). Uczestnikami wydarzenia byli badacze historii medycyny: historycy, lekarze, pielęgniarki, farmaceuci i reprezentanci innych zawodów medycznych oraz niemedycznych reprezentujący uniwersytety, instytuty naukowo-badawcze, Polską Akademię Nauk, Główną Bibliotekę Lekarską, państwowe i niepubliczne uczelnie wyższe, instytucje medyczne, muzea i towarzystwa naukowe z całego kraju.

Tematyka konferencji skupiała się wokół szeroko rozumianej medycyny w nauce i polityce okresu powojennego i obejmowała m. in.: ideę wychowania nowego typu lekarza, pielęgniarki i położnej w powojennej Polsce; rozwój nauk medycznych w bloku wschodnim ; politykę w medycynie; próbę ideologizacji nauk medycznych m. in. psychiatrii; propagandę socjalistyczną w medycynie i naukach medycznych; działalność organizacji i towarzystw medycznych w trudnych czasach PRL-u; naukę w praktyce - lecznictwo otwarte i zamknięte w powojennej rzeczywistości; rozwój aptekarstwa w PRL i szeroko pojętego postępu nauk medycznych w Polsce i krajach demokracji ludowej. Celem podjętej w wystąpieniach problematyki była próba odpowiedzi na pytanie, jak wyglądała sytuacja w naukach medycznych w nowej powojennej rzeczywistości w krajach bloku wschodniego.

Reprezentująca Główną Bibliotekę Lekarską, dr Maria Lipińska w referacie pt. O socjalistyczną służbę zdrowia - ideologizacja średniego personelu medycznego na łamach czasopism medycznych lat 50. XX w. podjęła próbę ukazania złożonego procesu upolityczniania średnich kadr medycznych już od momentu podejmowania nauki przez kandydatów do zawodu. Znakomitym narzędziem kształtowania postawy społeczno-politycznej okazała się kierowana do pracowników służby zdrowia - a stanowiąca niezwykle cenne źródło informacji - prasa medyczna omawianego okresu (Służba Zdrowia, Pielęgniarka Polska, Położna, Pielęgniarka i Położna), zgromadzona w GBL.

Pokłosiem konferencji, podobnie jak uprzednio, ma być recenzowane wydawnictwo Instytutu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk.

Galeria