{"id":1550,"date":"2025-09-11T13:14:09","date_gmt":"2025-09-11T11:14:09","guid":{"rendered":"https:\/\/gbl.empressia.dev\/?post_type=gbl_events&p=1550"},"modified":"2026-02-13T13:22:17","modified_gmt":"2026-02-13T12:22:17","slug":"konferencja-jubileuszowa-80-lecia-glownej-biblioteki-lekarskiej","status":"publish","type":"gbl_events","link":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wydarzenia\/konferencja-jubileuszowa-80-lecia-glownej-biblioteki-lekarskiej\/","title":{"rendered":"80th Anniversary Conference of the Central Medical Library"},"content":{"rendered":"\n

Transmisja z obchod\u00f3w Jubileuszu 80-lecia G\u0142\u00f3wnej Biblioteki Lekarskiej<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Uroczysto\u015b\u0107, obj\u0119ta honorowym patronatem Ministra Zdrowia, zgromadzi\u0142a przedstawicieli \u015bwiata nauki, medycyny, bibliotekoznawstwa, polityki i kultury, a tak\u017ce licznych partner\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142 instytucji. Partnerem wydarzenia by\u0142 Samorz\u0105d Wojew\u00f3dztwa Mazowieckiego oraz Okr\u0119gowa Izba Lekarska w Warszawie. Wsparcia jubileuszowi udzielili sponsorzy: PCG Academia, EBSCO, CERMED, Wolters Kluwer, Krajowa Grupa Spo\u017cywcza, hotele Mercure Pozna\u0144 Centrum oraz ibis Warszawa Centrum. Nad medialnym nag\u0142o\u015bnieniem wydarzenia czuwali patroni: TVP3 Warszawa, Forum Akademickie, RynekZdrowia.pl oraz Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. Wydarzenie otworzy\u0142 dyrektor GBL, dr n. med. Feliks Orchowski, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie instytucji dla rozwoju polskiej medycyny i nauki.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy modu\u0142 konferencji po\u015bwi\u0119cono historii i przysz\u0142o\u015bci GBL. Rafa\u0142 Stolarski (GBL) przypomnia\u0142 pocz\u0105tki instytucji si\u0119gaj\u0105ce 1945 roku, kiedy z inicjatywy prof. Stanis\u0142awa Konopki stworzono bibliotek\u0119 medyczn\u0105 w trudnych realiach powojennej Warszawy. Dzi\u0119ki temu GBL sta\u0142a si\u0119 depozytariuszem dziedzictwa narodowego z zakresu medycyny, kt\u00f3re do dzi\u015b stanowi fundament pami\u0119ci historycznej i bada\u0144 naukowych. Do tej roli nawi\u0105za\u0142 prof. dr hab. Andrzej G\u00f3rski (PAN, WUM), podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce w\u0142a\u015bnie zasoby GBL by\u0142y znacznym wsparciem w rozwoju jego w\u0142asnej pracy naukowej i klinicznej. Prof. dr hab. Hubert Kowalski (UW) om\u00f3wi\u0142 walory muzealne kolekcji biblioteki jako narz\u0119dzia edukacyjnego, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce nauka z obiektami, oddzia\u0142uj\u0105ca na r\u00f3\u017cne zmys\u0142y, sprzyja lepszemu zapami\u0119tywaniu i rozumieniu wiedzy. Jak pokaza\u0142y badania, studenci medycyny szkoleni w obserwacji dzie\u0142 sztuki skuteczniej interpretuj\u0105 obrazy diagnostyczne, co mo\u017ce decydowa\u0107 o wczesnym rozpoznawaniu chor\u00f3b. Dorota Ubysz (GBL) i \u0141ukasz Wawer (PCG Academia) zaprezentowali now\u0105 ods\u0142on\u0119 Polskiej Bibliografii Lekarskiej i mo\u017cliwo\u015bci baz przeniesionych na platform\u0119 DSpace, zintegrowan\u0105 z mi\u0119dzynarodowymi systemami wyszukiwania.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie zabra\u0142 g\u0142os prof. Krzysztof Filipiak, przewodnicz\u0105cy Rady Naukowej GBL, kt\u00f3ry podkre\u015bli\u0142, \u017ce biblioteka staje si\u0119 nowoczesnym centrum szkoleniowym, wspieraj\u0105cym przedstawicieli zawod\u00f3w medycznych w procesie kszta\u0142cenia podyplomowego.<\/p>\n\n\n\n

Panel I moderowa\u0142 dr hab. Jacek Bonarek, prof. AP, kt\u00f3ry podsumowuj\u0105c wyst\u0105pienia, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na rozw\u00f3j dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej GBL. Przypomnia\u0142, \u017ce biblioteka wydaje dwa czasopisma: Biuletyn G\u0142\u00f3wnej Biblioteki Lekarskiej<\/em>, kt\u00f3ry niedawno odnotowa\u0142 wzrost punktacji w Index Copernicus, oraz nowo powsta\u0142y Biuletyn GBL \u2013 Historia<\/em>, kt\u00f3rego drugi numer uka\u017ce si\u0119 jesieni\u0105 2025 roku. Jak podkre\u015bli\u0142, rozw\u00f3j tych tytu\u0142\u00f3w potwierdza, \u017ce GBL spe\u0142nia rol\u0119 nie tylko biblioteki, lecz tak\u017ce instytucji badawczej.<\/p>\n\n\n\n

Po tej cz\u0119\u015bci rozpocz\u0119to pierwszy panel dyskusyjny zatytu\u0142owany \u201e<\/strong>Biblioteki medyczne w erze cyfryzacji i sztucznej inteligencji\u201d<\/strong>. Moderatorem by\u0142 dr hab. in\u017c. Jaros\u0142aw Protasiewicz, dyrektor O\u015brodka Przetwarzania Informacji \u2013 Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego, kt\u00f3ry we wprowadzeniu podkre\u015bli\u0142, \u017ce cyfryzacja i sztuczna inteligencja staj\u0105 si\u0119 nieodzownym elementem wsp\u00f3\u0142czesnej nauki i medycyny. W dyskusji udzia\u0142 wzi\u0119li prof. dr hab. \u0141ukasz Su\u0142kowski, prezydent Akademii WSB i prezes zarz\u0105du PCG Akademia, prof. Micha\u0142 Miku\u0142a, dyrektor ds. naukowych Narodowego Instytutu Onkologii, dr Leszek Szafra\u0144ski, wicedyrektor Biblioteki Jagiello\u0144skiej ds. zasob\u00f3w cyfrowych, oraz Kacper Trzaska, zast\u0119pca dyrektora Biblioteki Narodowej. Paneli\u015bci przedstawili konkretne przyk\u0142ady zastosowania sztucznej inteligencji w pracy bibliotek: od automatyzacji katalogowania i generowania opis\u00f3w bibliograficznych po inteligentne wyszukiwanie tre\u015bci i tworzenie zestawie\u0144 dla naukowc\u00f3w. Podkre\u015blono, \u017ce AI pozwala znacz\u0105co skr\u00f3ci\u0107 czas dotarcia do informacji, u\u0142atwia dost\u0119p do literatury naukowej w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach i integruje polskie zasoby z mi\u0119dzynarodowym obiegiem wiedzy. Jednocze\u015bnie zwr\u00f3cono uwag\u0119 na wyzwania: ryzyko tzw. \u201ehalucynacji\u201d AI, konieczno\u015b\u0107 weryfikacji danych przez specjalist\u00f3w oraz ryzyko zwi\u0105zane z przetwarzaniem danych osobowych. Panel zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wsp\u00f3lnym wnioskiem, \u017ce sztuczna inteligencja jest nieodwracalnym kierunkiem rozwoju, kt\u00f3ry zmieni rol\u0119 bibliotekarzy, przekszta\u0142caj\u0105c ich w redaktor\u00f3w tre\u015bci, a jej odpowiedzialne zastosowanie mo\u017ce przyspieszy\u0107 rozw\u00f3j bada\u0144 naukowych i poprawi\u0107 dost\u0119p do wiedzy medycznej.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie g\u0142os zabrali tak\u017ce przedstawiciele sponsor\u00f3w wydarzenia: EBSCO (Renata W\u0142odarczyk) oraz PCG Academia (\u0141ukasz Wawer), prezentuj\u0105c nowoczesne bazy danych, narz\u0119dzia cyfrowe i systemy repozytoryjne wspieraj\u0105ce dost\u0119p do wiedzy oraz rozw\u00f3j nauki i ewaluacj\u0119 dorobku naukowego.<\/p>\n\n\n\n

Po przerwie obiadowej rozpocz\u0119to drugi panel konferencji pod has\u0142em \u201e<\/em>Medycyna i biblioteka \u2013 wsp\u00f3lna przestrze\u0144 wiedzy i zdrowia w uj\u0119ciu historycznym\u201d<\/em>, kt\u00f3ry moderowa\u0142 prof. dr hab. n. med. Adam Reich, rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego. Ta cz\u0119\u015b\u0107 mia\u0142a charakter naukowy i wprowadzi\u0142a uczestnik\u00f3w w bogat\u0105 panoram\u0119 historyczn\u0105 relacji pomi\u0119dzy medycyn\u0105 a bibliotekami. W tym kontek\u015bcie g\u0142os zabra\u0142 dr n. med. Dariusz Paluszek, wiceprezes Okr\u0119gowej Izby Lekarskiej w Warszawie, kt\u00f3ry w serdecznych s\u0142owach pogratulowa\u0142 G\u0142\u00f3wnej Bibliotece Lekarskiej 80-letniej dzia\u0142alno\u015bci. Podkre\u015bli\u0142 osobiste do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z korzystaniem z zasob\u00f3w biblioteki i zapowiedzia\u0142 dalsze zacie\u015bnianie wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy OIL a GBL, m.in. poprzez umo\u017cliwienie lekarzom dost\u0119pu do zasob\u00f3w cyfrowych oraz organizacj\u0119 wsp\u00f3lnych wystaw i kurs\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Prof. dr hab. med. dr h.c.Krzysztof Jerzy Filipiak, dyrektor Centrum Medycznego Kszta\u0142cenia Podyplomowego w erudycyjny spos\u00f3b przedstawi\u0142 dzieje polskiej kardiologii, akcentuj\u0105c wk\u0142ad polskich lekarzy w rozw\u00f3j tej dziedziny i rol\u0119 bibliotek w gromadzeniu wiedzy o pierwszych pionierskich zabiegach. Prof. n. hum. Anita Magowska (UM Pozna\u0144) zaprezentowa\u0142a unikatowe zbiory Adama Wrzoska \u2013 wybitnego historyka medycyny, wskazuj\u0105c na ich znaczenie dla bada\u0144 nad rozwojem nauk medycznych w Polsce. Dr n.med. Piotr Gajewski, redaktor naczelny \u201eMedycyny Praktycznej\u201d, om\u00f3wi\u0142 ewolucj\u0119 polskich podr\u0119cznik\u00f3w chor\u00f3b wewn\u0119trznych, pokazuj\u0105c jak zmienia\u0142a si\u0119 wiedza kliniczna i spos\u00f3b jej przekazywania studentom. Z kolei dr Adam Tyszkiewicz (UW) przedstawi\u0142 histori\u0119 medycyny widzian\u0105 przez pryzmat sztuki \u2013 od pradziej\u00f3w po nowo\u017cytne ryciny anatomiczne. Dr hab. n. med. Aleksandra G\u0105secka-van der Pol zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na polsko-niderlandzkie powi\u0105zania medyczne, przypominaj\u0105c o wsp\u00f3\u0142pracy naukowej i wymianie wiedzy, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce ju\u017c w XIX wieku. Dr Dorota Pietrzkiewicz (UW) zaprezentowa\u0142a analiz\u0119 s\u0142ynnego XVI-wiecznego dzie\u0142a anatomicznego, pokazuj\u0105c jego znaczenie dla kszta\u0142towania wsp\u00f3\u0142czesnej terminologii i nauczania medycyny. Prof. dr hab. Iwona Arabas (PAN) w swoim wyst\u0105pieniu om\u00f3wi\u0142a reklam\u0119 farmaceutyczn\u0105 w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym, wskazuj\u0105c na jej spo\u0142eczne i kulturowe oddzia\u0142ywanie.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny modu\u0142 \u2013 panel dyskusyjny zatytu\u0142owany \u201e<\/strong>Hannibal ante portas. Medycyna i zbiory biblioteczne w obliczu sytuacji kryzysowych\u201d<\/strong> poprowadzi\u0142 prof. dr hab. n. med. Rafa\u0142 Krenke, rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Wzi\u0119li w nim udzia\u0142 prof. dr hab. Waldemar Macha\u0142a z Uniwersytetu Medycznego w \u0141odzi, prof. dr hab. n. med. Jaros\u0142aw Pinkas z Centrum Medycznego Kszta\u0142cenia Podyplomowego, prof. dr hab. n. med. Jarogniew \u0141uszczki z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz dr Henryk Hollender, bibliotekarz Uczelni Medycznej im. Marii Sk\u0142odowskiej-Curie. W dyskusji wskazano na potrzeb\u0119 my\u015blenia nie tylko o zagro\u017ceniach zewn\u0119trznych, takich jak wojny czy katastrofy naturalne, ale tak\u017ce o \u201ewrogu wewn\u0119trznym\u201d \u2013 stopniowym odchodzeniu od czytania, sp\u0142ycaniu j\u0119zyka i przekonaniu, \u017ce wiedz\u0119 mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 szybkim dost\u0119pem do informacji w Internecie. Jednocze\u015bnie zauwa\u017cono, \u017ce w Polsce brakuje sp\u00f3jnych procedur zabezpieczania zbior\u00f3w na wypadek kryzys\u00f3w, a sama cyfryzacja, cho\u0107 bardzo wa\u017cna, nie jest w stanie ocali\u0107 wszystkiego. W dyskusji zwr\u00f3cono uwag\u0119, \u017ce nie tylko wojny, ale tak\u017ce pandemia czy awarie techniczne mog\u0105 czasowo odci\u0105\u0107 dost\u0119p do wiedzy, co pokazuje, jak istotne jest rozwijanie nowoczesnych form jej udost\u0119pniania. Wnioskiem p\u0142yn\u0105cym z debaty by\u0142o przekonanie, \u017ce prawdziwym zabezpieczeniem bibliotek jest kszta\u0142towanie szacunku do dziedzictwa \u2013 zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi, jak i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Podkre\u015blano, \u017ce najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla dorobku naukowego i kulturowego bywa sam cz\u0142owiek \u2013 jego oboj\u0119tno\u015b\u0107, brak przygotowania, a czasem tak\u017ce celowe niszczenie. Dlatego troska o biblioteki i ich rol\u0119 w rozwoju medycyny i nauki musi by\u0107 sta\u0142ym elementem dzia\u0142a\u0144 nie tylko instytucjonalnych, ale i spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n

Jubileusz zwie\u0144czy\u0142a gala z wr\u0119czeniem statuetek i medali okoliczno\u015bciowych dla os\u00f3b zas\u0142u\u017conych i wspieraj\u0105cych rozw\u00f3j GBL. W\u015br\u00f3d nagrodzonych mi\u0119dzy innymi byli: Prezydent RP Karol Nawrocki (reprezentowany przez Dyrektora Biura Dialogu, Samorz\u0105du i Rozwoju w Kancelarii Prezydenta RP Paw\u0142a Janika), Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Mazowieckiego Adam Struzik (reprezentowany przez Romana Adamczyka), dyrektor Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych Ministerstwa Zdrowia prof. dr hab. n.med. Mariusz Klencki, Rzecznik Praw Pacjenta Bart\u0142omiej Chmielowiec (reprezentowany przez dyrektora Departamentu Prawnego RPP Paw\u0142a Grzesiewskiego), wiceprezes Naczelnej Izby Lekarskiej i prezes Okr\u0119gowej Rady Lekarskiej w Warszawie dr n. med. Artur Drobniak, prezes Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego prof. nadzw. dr hab. med. Jerzy Jurkiewicz. Pan Prezydent RP Karol Nawrocki przekaza\u0142 GBL jako dow\u00f3d uznania, God\u0142o Pa\u0144stwowe z dedykacj\u0105. Prezes Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego prof. nadzw. dr hab. med. Jerzy Jurkiewicz wr\u0119czy\u0142 na r\u0119ce Dyrektora GBL najwy\u017csze odznaczenie Towarzystwa \u2013 medal Augusta Ferdynanda Wolffa.<\/p>\n\n\n\n

Uroczysto\u015bci towarzyszy\u0142a premiera filmu dokumentalnego, kt\u00f3ry w obrazowy spos\u00f3b przybli\u017cy\u0142 dzieje G\u0142\u00f3wnej Biblioteki Lekarskiej i jej znaczenie dla polskiej nauki. Obchody zwie\u0144czy\u0142 wyst\u0119p Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego, tworz\u0105c uroczyst\u0105 i pe\u0142n\u0105 symboliki kulminacj\u0119 obchod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Biblioteka otrzyma\u0142a listy gratulacyjne od wielu instytucji rz\u0105dowych, pa\u0144stwowych i spo\u0142ecznych. Niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y odczytane podczas uroczysto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Jako go\u015bcie honorowi w uroczysto\u015bci udzia\u0142 wzi\u0119li r\u00f3wnie\u017c: Dow\u00f3dca Garnizonu Warszawa gen. dyw. Tomasz Dominikowski, Dow\u00f3dca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni gen. dyw. Karol Molenda, Rektor-Komendant Akademii Marynarki Wojennej im. Bohater\u00f3w Westerplatte kontradmira\u0142 prof. dr hab. Tomasz Szubrycht oraz Komendant 7 Szpitala Marynarki Wojennej kmdr dr n. med. Krzysztof Szabat.<\/p>\n\n\n

\n\n\n
\n
\n
\n
\n