{"id":4357,"date":"2026-10-15T11:03:42","date_gmt":"2026-10-15T09:03:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/?page_id=4357"},"modified":"2026-10-27T08:45:59","modified_gmt":"2026-10-27T07:45:59","slug":"operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/","title":{"rendered":"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o."},"content":{"rendered":"<section class=\"b--hero-with-background content-grid full-width  bg-light\n text-dark \nis-style-small-margin\" \n>\n    <section class=\"h--single-bg-img content-grid full-width min-h-[22rem] overflow-hidden relative bg-secondary-1000\">\n  <div class=\"flex items-center py-[calc(var(--navbar-height)*.5)]\">\n    <div class=\"relative z-10\">\n      \n  <h1 class=\"h1 text-white uppercase font-semibold text-[3.2rem] lg:text-[4rem] !font-bold\">\n\n    \u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o.\n\n  <\/h1>\n\n    <\/div>\n          <div class=\"absolute size-full inset-0 [&#038;_img]:size-full [&#038;_img]:object-cover [&#038;_figure]:h-full z-0\">\n        \n\n\n    \n    \n    \n    <img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Obraz E. Boarda przedstawiaj\u0105cy pierwsze znieczulenie eterem. M\u0119\u017cczyzna w dziewi\u0119tnastowiecznym stroju przyk\u0142ada chust\u0119 do twarzy p\u00f3\u0142le\u017c\u0105cego pacjenta na fotelu, a z boku i w tle przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu inni m\u0119\u017cczy\u017ani w ciemnym, s\u0142abo o\u015bwietlonym pomieszczeniu.\" loading=\"eager\" \/>\n\n      <\/div>\n      <\/div>\n  <div class=\"absolute inset-0 bg-black\/55 full-width z-[1]\"><\/div>\n<\/section>\n    <div class=\"content-grid mb-52 mt-20 py-20\">\n\t<div class=\"breadcrumbs overflow-x-auto\">\n\t<div class=\"breadcrumbs__inner flex w-max\">\n\t\t\t\t\t<span><span><a href=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/span><\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Autor:<\/strong> dr Maria J. Turos, Warszawski Uniwersytet Medyczny<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026czas p\u0119dzi nieub\u0142aganie<sup><\/sup>. Jednakowo, czy mierzy go superczu\u0142y zegar wy\u015bwietlaj\u0105cy elektroniczne cyferki, czy poczciwy stary repetier na srebrnej dewizce wyci\u0105gni\u0119ty z kieszeni kamizelki<sup><\/sup>. I oto mija ju\u017c sto osiemdziesi\u0105t lat od dnia, kiedy ameryka\u0144ski dentysta William Thomas Green Morton, nam\u00f3wiony do tego przez lekarza, a zarazem chemika Charlesa Thomasa Jacksona przeprowadzi\u0142 pierwszy zabieg, a konkretnie ekstrakcj\u0119 z\u0119ba u pacjenta, kt\u00f3ry w celu nieodczuwania b\u00f3lu zosta\u0142 przez niego u\u015bpiony<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"378\" height=\"595\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_1_Obraz_0001.jpg\" alt=\"Czarno-bia\u0142y portret Williama Greena Mortona, m\u0119\u017cczyzny z w\u0105sami i bokobrodami w eleganckim stroju z XIX wieku. Poni\u017cej znajduje si\u0119 jego odr\u0119czny podpis.\" class=\"wp-image-4361\" srcset=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_1_Obraz_0001.jpg 378w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_1_Obraz_0001-191x300.jpg 191w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_1_Obraz_0001-8x12.jpg 8w\" sizes=\"(max-width: 378px) 100vw, 378px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>William Green Morton i Jego podpis<\/strong><br><strong>Orygina\u0142 w zbiorach Wellcome Library w Londynie \u2013 domena publiczna<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142o to miejsce w Bostonie 30 wrze\u015bnia 1846 roku<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"666\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-1024x666.jpg\" alt=\"Obraz E. Boarda przedstawiaj\u0105cy pierwsze znieczulenie eterem. M\u0119\u017cczyzna w dziewi\u0119tnastowiecznym stroju przyk\u0142ada chust\u0119 do twarzy p\u00f3\u0142le\u017c\u0105cego pacjenta na fotelu, a z boku i w tle przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu inni m\u0119\u017cczy\u017ani w ciemnym, s\u0142abo o\u015bwietlonym pomieszczeniu.\" class=\"wp-image-4355\" style=\"aspect-ratio:1.5375501489805974;width:566px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>Pierwszy pacjent i pierwsze znieczulenie<\/strong><br><strong>Obraz E. Boarda. Orygina\u0142 w zbiorach Wellcome Library w Londynie \u2013 domena publiczna.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b na aren\u0119 wkroczy\u0142 jeden z pierwszych anestetyk\u00f3w \u2013 eter<sup><\/sup>. Znany od dawna, zsyntetyzowany przez Valeriusa Cordusa ok. 1540 roku (mo\u017cna si\u0119 te\u017c spotka\u0107 z opini\u0105, i\u017c syntezy tej dokona\u0142 w tym samym czasie Paracelsus), u\u017cywan\u0105 do dzi\u015b nazw\u0119 nada\u0142 mu August Frobenius ok. 1730 roku<sup><\/sup>. Od XVII wieku korzystano z tego zwi\u0105zku w farmacji m.in. do przygotowywania mieszanek i kropli, w tym bardzo popularnej nalewki Hoffmana, ale nigdy nie u\u017cywano bezpo\u015brednio<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026je\u015bli o czasie mowa<sup><\/sup>. Min\u0119\u0142o zaledwie siedem lat, a s\u0142owa Alfreda Velpeau, kt\u00f3re wypowiedzia\u0142 w 1839 roku \u201en\u00f3\u017c chirurga i b\u00f3l s\u0105 od siebie nieroz\u0142\u0105czne\u201d straci\u0142y swoj\u0105 okrutn\u0105 wymow\u0119<sup><\/sup>. \u00d3w wybitny chirurg francuski, na wie\u015b\u0107 o tym co dokona\u0142o si\u0119 za oceanem, mia\u0142 pono\u0107 spontanicznie zawo\u0142a\u0107: \u201eeter \u2013 to wspania\u0142y i straszny \u015brodek\u2026 to cudowne i przera\u017caj\u0105ce\u201d, po czym bardzo szybko z najwi\u0119kszego niedowiarka zmieni\u0142 si\u0119 w gor\u0105cego rzecznika i propagatora nowych metod post\u0119powania<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thomas Green Morton zach\u0119cony pomy\u015blnymi wynikami ju\u017c pierwszego zabiegu zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z propozycj\u0105 do bosto\u0144skiego chirurga Johna Collinsa Warrena, by u\u017cywa\u0107 eteru r\u00f3wnie\u017c do powa\u017cniejszych zabieg\u00f3w chirurgicznych<sup><\/sup>. Taki zabieg przeprowadzono 16 pa\u017adziernika 1846 roku<sup><\/sup>. Tego dnia po raz pierwszy przeprowadzono znieczulenie eterowe na sali operacyjnej<sup><\/sup>. Mia\u0142o to miejsce w Massachusetts General Hospital podczas operacji usuni\u0119cia guza szcz\u0119ki u Edwarda Gilberta Abbota<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026a tak t\u0119 scen\u0119 przedstawi\u0142 Robert Cutler Hinckley \u2013 warto nadmieni\u0107, i\u017c obraz powsta\u0142 w 1883 roku i w tym samym czasie by\u0142 po raz pierwszy eksponowany w Pary\u017cu. Nie jest pewne, kto w\u0142a\u015bciwie zosta\u0142 sportretowany i traktuje si\u0119 go jako pi\u0119kn\u0105 alegori\u0119 samego wydarzenia. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"582\" height=\"505\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_3_Obraz_0001.jpg\" alt=\"Obraz Roberta Cutlera Hinckleya przedstawiaj\u0105cy sal\u0119 operacyjn\u0105 w formie amfiteatru. Na \u015brodku lekarze otaczaj\u0105 nieprzytomnego pacjenta na fotelu zabiegowym, podczas gdy z \u0142awek przygl\u0105da si\u0119 temu licznie zgromadzona m\u0119ska widownia.\" class=\"wp-image-4362\" srcset=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_3_Obraz_0001.jpg 582w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_3_Obraz_0001-300x260.jpg 300w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_3_Obraz_0001-14x12.jpg 14w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_3_Obraz_0001-500x434.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 582px) 100vw, 582px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>\u201ePierwsza operacja z u\u017cyciem eteru\u201d \u2013 R. C. Hinckley<\/strong><br><strong>Orygina\u0142 w zbiorach Lamar Soutter Library \u2013 domena publiczna<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po przeprowadzonym zabiegu dr Warren wypowiedzia\u0142 do zgromadzonych w audytorium lekarzy s\u0142ynne s\u0142owa: \u201epanowie, to nie jest \u017cadne oszustwo!\u201d. Fakt ten uwieczni\u0142 r\u00f3wnie\u017c w prowadzonym przez siebie dzienniku jako najwa\u017cniejsze wydarzenie tego dnia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"412\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001-1024x412.jpg\" alt=\"Odr\u0119czna historyczna notatka dr. Warrena napisana atramentem i pochylonym pismem na starym papierze, opisuj\u0105ca zastosowanie kwasu siarkowego (eteru) podczas operacji.\" class=\"wp-image-4363\" style=\"aspect-ratio:2.485493230174081;width:679px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001-1024x412.jpg 1024w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001-300x121.jpg 300w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001-768x309.jpg 768w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001-18x7.jpg 18w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001-500x201.jpg 500w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0001.jpg 1205w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>Notatka o zastosowaniu eteru sporz\u0105dzona przez J. C. Warrena<\/strong><br><strong>Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Massachussets Historical Society.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowina b\u0142yskawicznie trafi\u0142a na \u0142amy prasy, a pierwszy t\u0119 sensacyjn\u0105 wiadomo\u015b\u0107 zamie\u015bci\u0142 bosto\u0144ski \u201eBoston Evening Journal\u201d<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"507\" height=\"443\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0002.jpg\" alt=\"Wycinek ze starej gazety z artyku\u0142em w j\u0119zyku angielskim, z wyra\u017anym nag\u0142\u00f3wkiem \u201eSUCCESSFUL OPERATION WITHOUT PAIN\u201d (Udana operacja bez b\u00f3lu).\" class=\"wp-image-4364\" srcset=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0002.jpg 507w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0002-300x262.jpg 300w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0002-14x12.jpg 14w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_4_Obraz_0002-500x437.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 507px) 100vw, 507px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>Notatka prasowa o pierwszym znieczuleniu przeprowadzonym w Bostonie. Ze zbior\u00f3w w\u0142asnych autora<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Data owego bosto\u0144skiego zabiegu powszechnie jest uwa\u017cana za pocz\u0105tek ery znieczulenia og\u00f3lnego<sup><\/sup>. Praktycznie r\u00f3wnolegle pojawi\u0142o si\u0119 te\u017c okre\u015blenie nowego odkrycia, gdy\u017c miesi\u0105c po pierwszym znieczuleniu, a dok\u0142adnie 21 listopada 1846 r., Oliver Wendel Holmes tak pisa\u0142 do Thomasa Mortona: \u201edrogi Panie, mamy w r\u0119kach wielkie odkrycie, kt\u00f3remu trzeba da\u0107 odpowiednie miano \u2013 niech to b\u0119dzie anestezja\u201d<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam fakt upami\u0119tnia r\u00f3wnie\u017c tablica wmurowana w \u015bcian\u0119 symbolicznego pomnika \u201eDobry Samarytanin\u201d, zwanego czasem \u201ePomnikiem u\u017cycia eteru\u201d, autorstwa Williama Roberta Ware i Johna Adamsa Ward\u2019a, a znajduj\u0105cego si\u0119 w Boston Public Garden<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"767\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001-767x1024.jpg\" alt=\"Fragment kamiennego pomnika w Bostonie. W \u0142uku znajduje si\u0119 p\u0142askorze\u017aba przedstawiaj\u0105ca postacie pochylone nad pacjentem, a poni\u017cej wyryto angielsk\u0105 inskrypcj\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 odkrycie znieczulenia eterem w 1846 roku.\" class=\"wp-image-4365\" srcset=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001-767x1024.jpg 767w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001-768x1025.jpg 768w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001-9x12.jpg 9w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001-500x667.jpg 500w, https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_6_Obraz_0001.jpg 981w\" sizes=\"(max-width: 767px) 100vw, 767px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>Jedna z tablic wmurowanych w cok\u00f3\u0142 pomnika upami\u0119tniaj\u0105ca pierwsze u\u017cycie eteru.<\/strong><br><strong>Ze zbior\u00f3w w\u0142asnych autora.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026czas nieodwo\u0142alnie \u0142\u0105czy si\u0119 z przestrzeni\u0105<sup><\/sup>. A tutaj szybko\u015b\u0107 rozchodzenia si\u0119 informacji o nowych osi\u0105gni\u0119ciach naukowych by\u0142a imponuj\u0105ca<sup><\/sup>. Warto mie\u0107 przede wszystkim na uwadze przestrze\u0144, jaka dzieli kontynenty ameryka\u0144ski i europejski<sup><\/sup>. \u017begluga przez Atlantyk trwa\u0142a pod\u00f3wczas blisko sze\u015b\u0107 tygodni, a w tej sytuacji nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 por\u0119 roku i jesienne sztormy, kolej, kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie na wsch\u00f3d od \u0141aby dopiero stawia\u0142a pierwsze kroki<sup><\/sup>, podr\u00f3\u017c za\u015b ekstrapoczt\u0105, czyli specjalnie wynaj\u0119tym dyli\u017cansem \u2013 kiedy konie zmieniano co 30-40 kilometr\u00f3w \u2013 z Pary\u017ca do Warszawy zajmowa\u0142a oko\u0142o 15 dni<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I ten dystans okaza\u0142 si\u0119 do pokonania<sup><\/sup>. We wrze\u015bniu, a nast\u0119pnie w pa\u017adzierniku, po raz pierwszy raz zastosowano eter w Bostonie, a ju\u017c 15 grudnia 1846 roku w Pary\u017cu, 18 grudnia 1846 roku w Londynie, a nast\u0119pnie w Erlangen i w Wiedniu<sup><\/sup>. 19 stycznia 1847 roku John Simpson po raz pierwszy zastosowa\u0142 znieczulenie eterowe w po\u0142o\u017cnictwie<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026\u015bmia\u0142o rzec mo\u017cna \u2013 lawina ruszy\u0142a i w taki oto spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 era chirurgii bez b\u00f3lu<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>\n  <a href=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\n    Przeczytaj powy\u017cszy artyku\u0142 w formacie PDF: Operacja bez b\u00f3lu (Plik PDF otwiera si\u0119 w nowej karcie)\n  <\/a>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Autor: dr Maria J. Turos, Warszawski Uniwersytet Medyczny. \u2026czas p\u0119dzi nieub\u0142aganie. Jednakowo, czy mierzy go superczu\u0142y zegar wy\u015bwietlaj\u0105cy elektroniczne cyferki, czy poczciwy stary repetier na srebrnej dewizce wyci\u0105gni\u0119ty z kieszeni kamizelki. I oto mija ju\u017c sto osiemdziesi\u0105t lat od dnia, kiedy ameryka\u0144ski dentysta William Thomas Green Morton, nam\u00f3wiony do tego przez lekarza, a zarazem chemika [&hellip;]","protected":false},"author":4765,"featured_media":4355,"parent":3946,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4357","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. - G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. - G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Autor: dr Maria J. Turos, Warszawski Uniwersytet Medyczny. \u2026czas p\u0119dzi nieub\u0142aganie. Jednakowo, czy mierzy go superczu\u0142y zegar wy\u015bwietlaj\u0105cy elektroniczne cyferki, czy poczciwy stary repetier na srebrnej dewizce wyci\u0105gni\u0119ty z kieszeni kamizelki. I oto mija ju\u017c sto osiemdziesi\u0105t lat od dnia, kiedy ameryka\u0144ski dentysta William Thomas Green Morton, nam\u00f3wiony do tego przez lekarza, a zarazem chemika [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-27T07:45:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1792082511218.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"823\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"823\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/\",\"name\":\"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. - G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-15T09:03:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-27T07:45:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg\",\"width\":300,\"height\":300,\"caption\":\"Obraz E. Boarda przedstawiaj\u0105cy pierwsze znieczulenie eterem. M\u0119\u017cczyzna w dziewi\u0119tnastowiecznym stroju przyk\u0142ada chust\u0119 do twarzy p\u00f3\u0142le\u017c\u0105cego pacjenta na fotelu, a z boku i w tle przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu inni m\u0119\u017cczy\u017ani w ciemnym, s\u0142abo o\u015bwietlonym pomieszczeniu.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cyfrowe Muzeum Medycyny\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/muzeum-medycyny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/\",\"name\":\"G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.gbl.waw.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. - G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. - G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna","og_description":"Autor: dr Maria J. Turos, Warszawski Uniwersytet Medyczny. \u2026czas p\u0119dzi nieub\u0142aganie. Jednakowo, czy mierzy go superczu\u0142y zegar wy\u015bwietlaj\u0105cy elektroniczne cyferki, czy poczciwy stary repetier na srebrnej dewizce wyci\u0105gni\u0119ty z kieszeni kamizelki. I oto mija ju\u017c sto osiemdziesi\u0105t lat od dnia, kiedy ameryka\u0144ski dentysta William Thomas Green Morton, nam\u00f3wiony do tego przez lekarza, a zarazem chemika [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/","og_site_name":"G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna","article_modified_time":"2026-10-27T07:45:59+00:00","og_image":[{"width":823,"height":823,"url":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1792082511218.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Estimated reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/","url":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/","name":"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. - G\u0142\u00f3wna Biblioteka Lekarska, Biblioteka Medyczna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg","datePublished":"2026-10-15T09:03:42+00:00","dateModified":"2026-10-27T07:45:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261005_operacja_bez_bolu_Strona_2_Obraz_0001-e1793098765962.jpg","width":300,"height":300,"caption":"Obraz E. Boarda przedstawiaj\u0105cy pierwsze znieczulenie eterem. M\u0119\u017cczyzna w dziewi\u0119tnastowiecznym stroju przyk\u0142ada chust\u0119 do twarzy p\u00f3\u0142le\u017c\u0105cego pacjenta na fotelu, a z boku i w tle przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu inni m\u0119\u017cczy\u017ani w ciemnym, s\u0142abo o\u015bwietlonym pomieszczeniu."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/operowac-bez-bolu-i-tak-to-sie-zaczelo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cyfrowe Muzeum Medycyny","item":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/muzeum-medycyny\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u2026operowa\u0107 bez b\u00f3lu \u2013 i tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/#website","url":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/","name":"Central Medical Library, Medical Library","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4765"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4357"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4372,"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4357\/revisions\/4372"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gbl.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}