Nasza historia

Stanisław Konopka urodził się 24 maja 1896 roku 2 Pilźnie koło Tarnowa. Szkołę powszechną rozpoczął w 1903 r. w Pilznie a gimnazjum i maturę ukończył w Rzeszowie w 1914 roku. Tuż po maturze zapisał się na Wydział Lekarski UJ w Krakowie. W tym, samym roku odbył ćwiczenia w Związku Strzeleckim i wstąpił do I Brygady Legionów Polskich. Skierowany na front, następnie zwolniony wraca na studia medyczne. W grudniu 1915 r. został zmobilizowany do 17 Pułku Strzelców armii austriackiej w Krakowie, gdzie odbył przeszkolenie wojskowe. W 1916 r. został mianowany chorążym sanitarnym, a w 1917 awansowany na podporucznika sanitarnego. W tym czasie brał udział w walkach na froncie rosyjskim, później w Albanii i Czarnogórze. W armii austriackiej pozostał do października 1918 r. a w listopadzie wstąpił do Legii Oficerskiej 5 Puku Legionów Polskich.


Brał udział w odsieczy Przemyśla i Lwowa. W 1919 roku został adiutantem Szefa Sanitarnego w Dowództwie Dywizji w stopniu porucznika. W 1920 roku otrzymał awans na stopień kapitana i etat w sekcji organizacyjnej szefostwa sanitarnego NDWP. W 1921 roku zawarł związek małżeński z Ireną Urbanowską. W latach 1922 – 1923 odbył kursy doskonalenia zawodowego. W 1924 r. urodziła mu się córka Danuta. W 1925 r. został kierownikiem referatu biblioteki i wydawnictw w Wojskowym Instytucie Sanitarnym w Warszawie i awansował na kierownika Muzeum Lekarskiego Oficerskiej Szkoły Sanitarnej. W latach 1926 – 1928 opublikował pierwszą Polska Bibliografie Lekarską i działał w ZBP.W 1930 r. uzyskał stopień doktora medycyny na Wydziale Lekarskim UJK we Lwowie. W 1931 r. awansował na stopień majora. W 1932 r. został redaktorem Lekarza Wojskowego i kierownikiem Oddziału Historii Medycyny Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. W 1933 roku zawarł nowy związek małżeński z Jadwigą Kulą. W latach 1933-1937 uczestniczył w Zjazdach Lekarzy i Przyrodników Polskich we Lwowie oraz w Międzynarodowym Kongresie Medycyny i Farmacji w Bukareszcie. W 1939 r. awansowany do stopnia pułkownika. Do wybuchu wojny jego dorobek naukowy obejmował 98 pozycji. W 1939 r. został komendantem szpitala polowego w Krysowicach i Jarosławiu. Po powrocie do Warszawy należał do ZWZ i AK. W 1940 roku objął obowiązki kierownika biblioteki Szpitala Ujazdowskiego PCK, gdzie pracował do chwili aresztowania. W 1943 roku osadzony na Pawiaku następnie przeniesiony do obozu na Majdanku. W 1944 r. wywieziony do obozu Gross–Rosen. W lutym 1945 r. przewieziony do obozu w Litomierzycach. W maju 1945 r. wrócił do Warszawy i podjął pracę w Ministerstwie Zdrowia jako naczelnik Wydziału Naukowo–Wydawniczego. W czerwcu 1945 r. z jego inicjatywy powstała Główna Biblioteka Lekarska przy ul. Chocimskiej 24, w gmachu PZH (obecnie siedziba Biblioteki mieści się przy ul. Chocimskiej 22). Na stanowisku dyrektora GBL pozostał do 31 grudnia 1970 roku. W 1957 r. został prezesem ZG PTHM, kierował też Oddziałem PTHM, m. in. organizując zjazdy naukowe na skalę ogólnopolską i międzynarodową. W 1958 r. został członkiem Rady Naukowej przy MZ. W 1963 r. był gościem II Międzynarodowego Kongresu Bibliotek Medycznych w Waszyngtonie, gdzie został uhonorowany najwyższym odznaczeniem Towarzystwa Bibliotekarzy Medycznych USA. Na emeryturze kontynuował dzieło swego życia – opracowanie Polskiej Bibliografii Lekarskiej XIX i XX wieku. Zmarł 3 września 1982 roku w Warszawie, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Prof. dr hab. med. Feliks Teodor Widy-Wirski (1907-1982), ps. „Rosław”, lekarz, polityk, dyrektor Głównej Biblioteki Lekarskiej, twórca systemu naukowej informacji medycznej w Polsce.


Feliks Teodor Widy (Widy to rodowe nazwisko) urodził się 11 lipca 1907 roku we Lwowie w rodzinie inteligenckiej. Ojciec Józef był inżynierem, matka Matylda z domu Ileczko – nauczycielką.
Początkowo uczył się w niemieckim gimnazjum w Grudziądzu, a następnie w gimnazjum klasycznym w Brodnicy, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości w 1924 roku.
Studia odbył na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego, uzyskując dyplom doktora wszech nauk lekarskich w czerwcu 1931 roku. Rok później, po otrzymaniu uprawnień do wykonywania zawodu lekarza, pracował w Szpitalu Ginekologicznym w Poznaniu, gdzie uzyskał specjalizację z ginekologii.
W 1933 roku wziął ślub z Martą Wołyńcewicz (1911-2000), mgr farmacji, uhonorowaną Medalem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. Mieli wspólnie syna Rosława (1944-1995), lekarza, pracownika WHO.


Działalność polityczną rozpoczął już podczas studiów, aktywnie uczestniczył w pracach Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej będąc jednym z czołowych działaczy Lewicy Akademickiej na Uniwersytecie Poznańskim.
Po ukończeniu studiów związany był z Narodową Partią Robotniczą – Lewicą, przekształconą 3 kwietnia 1932 roku na zjeździe w Poznaniu w Narodowe Stronnictwo Pracy. W latach 1936-1937 był przewodniczącym Frontu Ludowego w Poznaniu.


Dnia 1 września 1939 r., jako podporucznik rezerwy służby sanitarnej Wojska Polskiego, został zmobilizowany i brał udział w wojnie obronnej początkowo jako referent szefa sanitarnego, potem p. o. szefa sanitarnego 18. Dywizji Piechoty walczącej w składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”. Uczestniczył w walkach pod Nowogrodem, Łomżą, Zambrowem i Andrzejewem, gdzie 25 września został ranny i wzięty do niewoli. Następnie przedostał się na Litwę. W połowie grudnia 1939 r., podczas próby wyjazdu przez Tallin do Szwecji, został schwytany na statku Estonia. Początkowo był osadzony w obozie jenieckim Gross-Born, a następnie przewieziony do Warszawy na Pawiak. Zwolniony 8 czerwca 1940 roku jako lekarz, podjął pracę w Ubezpieczalni Społecznej w Warszawie.


W okresie od lipca 1940 do października 1944 r. prowadził aktywną działalność konspiracyjną pod nazwiskiem Wirski. Początkowo stał na czele grupy byłych działaczy NPR-Lewicy, która w 1940 r. weszła do konspiracyjnego Stronnictwa Pracy. Jesienią 1942 r. stanął na czele grupy „Zryw”, która po połączeniu z Kadrą Polski Niepodległej, utworzyła w maju 1943 r. Stronnictwo Zrywu Narodowego.
Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego jako lekarz 3. kompanii zgrupowania „Bartkiewicz” I Obwodu „Radwan” Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej, a następnie w szpitalu polowym Sanitariatu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej „Bakcyl” przy ulicy Chmielnej 20. Wyszedł z Warszawy wraz z ludnością cywilną i ukrywał się w miejscowościach podwarszawskich. Pod koniec 1944 r. uczestniczył w Milanówku w zebraniu działaczy „Zrywu”, na którym uznano PKWN za jedyną legalną władzę.


Po zakończeniu działań wojennych stanął w pierwszym szeregu budowniczych nowego porządku politycznego. Od 1945 roku używał nazwiska Widy-Wirski, dodając do własnego pseudonim konspiracyjny. Wstąpił w szeregi Polskiej Partii Robotniczej.
Dnia 6 czerwca tegoż roku uchwałą Rady Ministrów został powołany na stanowisko wojewody poznańskiego.
Rok później powrócił do Warszawy, gdzie objął resort informacji i propagandy w Rządzie Jedności Narodowej, w którym reprezentował Stronnictwo Pracy jako prezes Zarządu Głównego. Następnie, tj. od 1948 r. sprawował urząd wiceministra żeglugi, z którego odwołany został 14 lipca 1950 r.
Czynny był również w organizacjach kombatanckich: we wrześniu 1945 roku był współzałożycielem Związku Uczestników Walki Zbrojnej z Niemcami o Niepodległość i Demokrację, we wrześniu 1949 zasiadał w Prezydium Zjazdu Połączeniowego ZBoWiD, następnie wchodził w skład Głównej Komisji Odznaczeniowej i ZG ZBoWiD.
W latach 1947-1950 i w latach 1957-1965 był posłem na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL II i III kadencji.
2 grudnia 1952 został aresztowany. Więziony pod fałszywymi zarzutami w zakładzie karnym przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, 19 listopada 1955 roku został zwolniony, a śledztwo umorzono. W 1956 r. został członkiem PZPR.
Po wyjściu z więzienia rozpoczął pracę na stanowisku dyrektora Państwowego Szpitala Klinicznego nr 2 w Warszawie, równocześnie zajmując się aktywnie pracą naukową.
W tym okresie opublikował szereg prac głównie dotyczących profilaktyki i leczenia raka szyjki macicy. Przygotował i przedstawił rozprawę habilitacyjną pt. „Z podstawowych zagadnień historii medycyny. Próba wstępu do naukowej historii medycyny”, która została wydana drukiem w 1959 roku. 1 czerwca 1960 r. został powołany na stanowisko zastępcy sekretarza naukowego Wydziału VI Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk.
Do pracy państwowej powrócił rok później, obejmując 24 maja 1961 roku urząd podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej. Trzy lata później wyjechał do Paryża, gdzie do października 1970 roku kierował Stacją Naukową PAN. Przed wyjazdem z kraju (18.12.1964 r.) otrzymał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego.


Dnia 1 stycznia 1971 roku prof. Feliks Widy-Wirski rozpoczął kolejny etap w swoim życiu zawodowym. Tym razem jako dyrektor Głównej Biblioteki Lekarskiej (GBL) przy ulicy Chocimskiej 22 na warszawskim Starym Mokotowie.
Równocześnie dla GBL rozpoczął się okres niezwykły – czas niebywale dynamicznego rozwoju. Był to czas budowania na solidnym fundamencie tradycyjnej naukowej biblioteki, nowoczesnego zintegrowanego systemu naukowej informacji medycznej; czas opracowywania i wdrażania najnowszych technologii informatycznych, reprograficznych i telekomunikacyjnych; pozyskiwania nowych źródeł informacji medycznej, nawiązywania szerokich krajowych i międzynarodowych kontaktów z bibliotekami i ośrodkami informacji naukowej oraz podejmowania współpracy.
Dzięki silnemu zaangażowaniu prof. Feliksa Widy-Wirskiego w projekt stworzenia nowoczesnego systemu naukowej informacji medycznej (NIM), jego energii oraz umiejętności przekonania pracowników do nowej idei i konieczności wytężonego wysiłku, wkrótce GBL stała się biblioteką dysponującą własnym sprzętem i oprogramowaniem komputerowym, świadczącą usługi informacyjne na najwyższym poziomie. Powołany został Zakład Naukowej Informacji Medycznej, gdzie urzeczywistniały się wizje Profesora.
Już na początku lat 70. ubiegłego wieku prof. Feliks Widy-Wirski nawiązał współpracę z US National Library of Medicine, Bethesda, Maryland. GBL uzyskała od Amerykanów zgodę na przetłumaczenie na język polski amerykańskiego tezaurusa Medical Subject Headings (MeSH), prowadzenie go w postaci bazy komputerowej i używanie do opracowywania bazy danych pod nazwą „Polska Bibliografia Lekarska” oraz katalogowania książek.
Prace związane z polskim tezaurusem medycznym na bazie MeSH oraz bazą bibliograficzną są kontynuowane bez przerwy do dziś.
Dzięki staraniom Profesora GBL dostała również dostęp do światowego systemu naukowej informacji medycznej MEDLARS-Medline za pośrednictwem europejskiego ośrodka Medline w Karolinska Institutet w Sztokholmie.
Od tej pory polskie środowisko medyczne miało kontakt z bieżącym światowym piśmiennictwem naukowym w postaci zestawień literatury na zadany temat, a nowoczesne maszyny reprograficzne dawały możliwość uzyskania odbitek potrzebnych artykułów.
Główna Biblioteka Lekarska – Centrum Naukowej Informacji Medycznej stanowiła również ważne ogniwo ogólnopolskiego Systemu Informacji Naukowej, Technicznej i Organizacyjnej – SINTO. Brała też udział w pracach nad jednolitym systemem naukowej informacji medycznej krajów RWPG Medinform.
Prof. Feliks Widy-Wirski był redaktorem „Biuletynu Głównej Biblioteki Lekarskiej” – organu naukowych i fachowych bibliotek medycznych oraz redaktorem naukowym Polskiej Bibliografii Lekarskiej. Był również autorem wielu prac z zakresu automatyzacji procesów biblioteczno-informacyjnych, integracji usług bibliotecznych i informacyjnych oraz nowoczesnych zasad funkcjonowania zintegrowanego systemu naukowej informacji. Z pasją propagował idee nowoczesnego, dynamicznego bibliotekarstwa uczestnicząc w rozlicznych konferencjach, zjazdach i spotkaniach w kraju i za granicą.
W tym czasie ogłosił również fragmenty wspomnień z czasów działalności w Ruchu Oporu.
Dzięki swojemu nieustającemu zaangażowaniu, wiedzy i osiągnięciom zdobył szacunek i niepodważalny autorytet w środowisku bibliotekarskim, czego dowodem były m.in. nominacje do rad naukowych Instytutu Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej, Biblioteki Narodowej, Ośrodka Informacji Naukowej PAN oraz Państwowej Rady Bibliotecznej. Został pełnomocnikiem ministra zdrowia ds. naukowej informacji medycznej. Za ogromne osiągnięcia na tym właśnie polu otrzymał nagrodę ministra zdrowia.
W natłoku codziennych zajęć znajdował czas również na działalność doradczą lub konsultacyjną w rozlicznych organizacjach służących rozwojowi nauki, m.in. w Radzie Naukowej przy Ministrze Zdrowia i Opieki Społecznej, Komitecie Podstawowych Nauk Medycznych PAN, Komitecie Nagród Państwowych, Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej Radzie ds. Pokojowego Wykorzystania Energii Jądrowej.


Praca nad budową systemu informacyjnego służącego rozwojowi polskiej medycyny stała się dla Profesora wielką pasją; działał z pełnym zaangażowaniem i determinacją, zarażał entuzjazmem, imponował wiedzą, zachwycał otwartością na nowinki naukowe oraz innowacyjnością planów i pomysłów, zadziwiał starannością i skutecznością w ich realizacji, wreszcie – zaskakiwał i wzruszał troską o pracowników.
Profesor zgromadził wokół siebie dużą grupę podobnych sobie entuzjastów, z którymi realizował swoje śmiałe cele do przejścia na emeryturę w dniu 1 października 1981 roku.
W ciągu swojego życia otrzymał liczne odznaczenia wojskowe i państwowe świadczące o uznaniu dla działalności Profesora na różnych frontach jego życia. Były to:
Krzyż Walecznych (dwukrotnie 1944, 1945), Krzyż Grunwaldu III klasy (1945), Krzyż Partyzancki (1946), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1946), Medal Zwycięstwa i Wolności (1946), Odznaka Honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego (1946), Order Sztandaru Pracy I klasy (1959), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1964), Medal XXX-lecia PRL (1974), Odznaka „Zasłużony Pracownik Służby Zdrowia” (1976), Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1979), Krzyż Armii Krajowej (1981).


Profesor Feliks Widy-Wirski zmarł w Warszawie 15 stycznia 1982 roku. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Wojskowych Powązkach.


Autor: Ewa Włostowska
Główna Biblioteka Lekarska

Prof. dr hab. Janusz KAPUŚCIK (1932-1999), polonista, bibliotekoznawca, bibliograf, bibliofil, historyk medycyny, nauki i kultury, redaktor, nauczyciel akademicki, profesor nadzwyczajny, promotor i recenzent rozpraw doktorskich i prac magisterskich, członek towarzystw naukowych, dyrektor Biblioteki Głównej Akademii Medycznej, a od 1981 r. Głównej Biblioteki Lekarskiej im. Stanisława Konopki w Warszawie. Urodził się 20 czerwca 1932 roku w Częstochowie w rodzinie inteligenckiej.


Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości odbył studia z filologii polskiej I° (1950-1953) na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i bibliotekoznawstwa II° (1955) na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego, doktoryzował się (1973) na Wydziale Filologii Polskiej i Słowiańskiej UW, a habilitował (1985) na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Podwyższył kwalifikacje zawodowe zdając egzamin (1974) przed Państwową Komisją Egzaminacyjną dla Bibliotekarzy Dyplomowanych Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki. Dnia 24 I 1997 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski nadał Januszowi Kapuścikowi tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych.


Nominację na dyrektora Głównej Biblioteki Lekarskiej w Warszawie otrzymał od Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na wniosek pracowników GBL, reprezentowanych przez KZ NSZZ „Solidarność” i POP PZPR, poparty przez ogólnopolską społeczność bibliotekarską. Po raz pierwszy w historii tej biblioteki jej dyrektorem został nie lekarz z wykształcenia.


W czasie pracy J. Kapuścika w GBL podjęto i zrealizowano wiele zadań ważnych zarówno dla Biblioteki, jak i dla ogólnopolskiego bibliotekarstwa medycznego. Pod Jego kierunkiem zakończono rozpoczęte przez dyrektora prof. Feliksa Widy-Wirskiego pierwsze skontrum wszystkich zbiorów bibliotecznych i ich wycenę. Umożliwiło to określenie majątku Biblioteki i wielkości jej zasobów.


Doprowadził do nadania GBL Statutu, który zastąpił tymczasowy, obowiązujący do 1987 r., potwierdzając tym pozycję Biblioteki w sieci bibliotek medycznych, jej rangę i zadania. Kontynuując politykę dyrektora Stanisława Konopki, polegającą m. in. na ułatwianiu zainteresowanym lekarzom dostępu do źródeł naukowych, zwiększył do szesnastu ilość oddziałów terenowych GBL.


W 1983 roku uzyskał drugi budynek dla Biblioteki, znajdującej się od lat 60. w katastrofalnej sytuacji lokalowej. Osobiście doglądał przebudowy zdewastowanego pawilonu chirurgicznego dawnego Szpitala Ujazdowskiego i jego adaptacji dla celów bibliotecznych. W rezultacie ustawicznych starań i zabiegów Dyrektora, w 1994 r. budynek oddano do użytku. Znalazły tam miejsce: Dział Zbiorów Specjalnych, magazyn zbiorów dawnych, czytelnia, pracownie, sale wystawowa i konferencyjna, pokoje gościnne. Doprowadził do nadania w 1988 roku Głównej Bibliotece Lekarskiej imienia jej założyciela i pierwszego dyrektora Stanisława Konopki.


Z racji pełnienia funkcji dyrektora biblioteki centralnej w sieci bibliotek resortu, uczestniczył w corocznych ogólnopolskich konferencjach problemowych bibliotekarzy medycznych, które integrują środowisko jako forum dyskusji naukowych i zawodowych. Odbył wiele podróży służbowych do zagranicznych bibliotek i na zjazdy naukowe. Będąc redaktorem naczelnym (1983-1999) Biuletynu Głównej Biblioteki Lekarskiej przyczynił się do podniesienia czasopisma na wysoki poziom i przekształcenia go w organ ogólnopolskiego biuletynu bibliotekarstwa medycznego. Był inicjatorem i współorganizatorem blisko 40 konferencji, sesji naukowych i wystaw, które odbyły się w latach 1994-1999 siedzibie GBL przy ul. Jazdów, w tym jubileusz 50-lecia Biblioteki. Spotkania stały się popularne w środowisku stołecznych uczonych, lekarzy, historyków medycyny i bibliotekarzy.


Jest promotorem 2 rozpraw doktorskich i 82 prac magisterskich. Recenzent 2 doktoratów i 6 magisteriów. Prowadził zajęcia dydaktyczne w Warszawie – IKNIBO (1978-1981) i w Łodzi- UŁ (1974-1977, 1986-1999), wykłady, proseminaria i seminaria magisterskie. Należał do cenionych nauczycieli akademickich.


W publikacjach naukowych podejmował problematykę badawczą z zakresu polonistyki, historii (literatury, nauki, kultury, medycyny), bibliografii, biografistyki, bibliotekarstwa, księgoznawstwa, edytorstwa. Jest autorem i współautorem ok. 300 publikacji: książek, artykułów, recenzji oraz różnych opracowań.


Był redaktorem naczelnym Pamiętników Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego (1996-1999), wchodził w skład komitetów redakcyjnych, kolegiów wydawnictw ciągłych.


Redagował dzieła wielotomowe. Opracowywał hasła encyklopedyczne i słownikowe współpracując z redakcjami „Polskiego słownika biograficznego”, „Słownika pracowników książki polskiej”, „Wielkiej Encyklopedii PWN”, był inicjatorem i redaktorem naukowym słownika biograficznego „Współcześni uczeni polscy”.


Kilka lat pracy poświęcił Władysławowi Matlakowskiemu (1850-1895), zapomnianemu, utalentowanemu chirurgowi, lekarzowi, humaniście, literatowi i etnologowi, współtwórcy stylu zakopiańskiego.


Profesor przypominał współczesnym także innych zasłużonych lekarzy: społeczników, pisarzy, artystów, bibliofilów, m. in .filozofa medycyny Władysława Biegańskiego, Stanisława Janikowskiego, Józefa Emiliana Peszke – bibliotekarza Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, Stanisława Rotstada – „łowickiego Judyma”, Adolfa Rząsnickiego, Stanisława Zaborowskiego.


Poczesne miejsce w jego działalności naukowej stanowią też artykuły poświęcone lekarzom założycielom, kierownikom i dyrektorom warszawskich bibliotek medycznych.


Był członkiem wielu towarzystw i rad naukowych, prezesem Towarzystwa Przyjaciół Książki (1968-1999), Zarządu Głównego (1968-1973, 1998-1999), Kapituły Orderu Białego Kruka Zakonu Bibliofilskiego (1994-1999). Był oficerem Wojska Polskiego w stopniu kapitana.


Otrzymał liczne odznaczenia, m.in. Złoty Krzyż Zasługi (1976), Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1968), Zasłużony Działacz Kultury (1975), Honorowy Obywatel m. Kalisza (1983), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1984), Zasłużony pracownik informacji naukowo-technicznej (1984), Za Zasługi dla województwa częstochowskiego (1984), Za wzorową pracę w służbie zdrowia (1988), Honorową Odznakę SBP (1988), Medal 50-lecia Akademii Medycznej w Łodzi (1995), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia


Polski (1995), Medal A. F. Wolffa (1997), Zasłużony dla Higieny (1998), Zasłużonemu – PTL (1998), Złoty Medal Alberta Schweitzera (1999) oraz nagrody JM Rektora AM w Warszawie, JM Rektora UŁ – I° (1992), II° (1996), Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej – specjalna II° (1984, 1996).


Hobby: bibliofilstwo, turystyka górska, kolekcjonerstwo (figurki sowy).


Zmarł 30 czerwca 1999 roku w Warszawie. Była to nagła śmierć w wieku 67 lat, w drodze do pracy.


Został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim.

Dr n. med. mgr filozofii Aleksander TULCZYŃSKI (1942-2011) lekarz, pediatra, chirurg dziecięcy, filozof, działacz społeczno-polityczny i związkowy, członek towarzystw naukowych, nauczyciel akademicki, adiunkt w Akademii Medycznej w Warszawie, redaktor naczelny, dyrektor Wydawnictw Lekarskich PZWL, wicedyrektor Departamentu Nauki, Kształcenia i Współpracy z Zagranicą Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej, kierownik Działu Kształcenia, Wydawnictw i Poligrafii Instytutu Matki i Dziecka, dyrektor (2000-2011) Głównej Biblioteki Lekarskiej im. Stanisława Konopki w Warszawie.


Urodził się 5 czerwca 1942 roku w Warszawie w rodzinie inteligenckiej.


Ukończył XI Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Reja w Warszawie (1955- 1959), studiował (1959- 1966) na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Warszawie i uzyskał dyplom i tytuł zawodowy lekarza. Odbył także studia eksternistyczne (1967-1970) na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, w 1970 r. otrzymał dyplom magistra filozofii .Doktoryzował się (1972) na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Gdańsku. Pediatryczny staż podyplomowy odbył w Szpitalu Dziecięcym w Warszawie (1966). Uzyskał specjalizacje z zakresu pediatrii I° (1970), chirurgii dziecięcej I° (1975) i organizacji ochrony zdrowia II° (1997/ 1998).


Napisał pracę magisterską 'Problematyka etyczna polskich kodeksów deontologicznych lekarskich i rozprawę doktorską: Ewolucja norm deontologicznych lekarskich na ziemiach polskich od 1815 do 1936 roku’.


Zajmowane stanowiska i pełnione funkcje: Akademia Medyczna w Warszawie – Katedra Filozofii, starszy asystent techniczny (1 II 1964- 31 I 1974); Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie, wykładowca (1968-1969) podczas służby wojskowej; Miejski Szpital Dziecięcy im. prof. dr med. Jana Bogdanowicza w Warszawie – Oddział Chirurgii Dziecięcej, asystent (1974- 1976); Akademia Medyczna w Warszawie – Zakład Dydaktyki, adiunkt (1 III 1976-31 X 1986); Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich, redaktor naczelny, dyrektor (1 XI 1986 – 30 IV 1991); Akademia Medyczna w Warszawie – Katedra Nauk Społecznych. Zakład Filozofii, starszy wykładowca (15 VII 1991-30 IX 1992); Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie – Departament Rehabilitacji, specjalista (1 X 1992-31 V 1994); Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. Departament Nauki, Kształcenia i Współpracy z Zagranicą, wicedyrektor (1 VI 1994-31 X 1996); Instytut Matki i Dziecka w Warszawie – Dział Kształcenia, Wydawnictw, Poligrafii, kierownik (1 XI 1996- 2 VII 2000); Główna Biblioteka Lekarska im. prof. Stanisława Konopki w Warszawie, dyrektor (3 VII 2000-30 VI 2011).


Jak lekarz uczestniczył w wykładach dla Rzeczników Dobra Służby Zdrowia w Warszawie (1973). Był aktywny w szkoleniach. Wygłaszał referaty na konferencjach naukowych.


W pracy naukowej podejmował problematykę badawczą z zakresu deontologii lekarskiej, efektywności pracy lekarza, podstawowej opieki zdrowotnej, reformy służby zdrowia. Ogłosił drukiem ok. 60 publikacji. Był zastępcą redaktora naczelnego Biuletynu Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie.


Był członkiem Związków Zawodowych Pracowników Służby Zdrowia, Polskiego Towarzystwa Historycznego, Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, Polskiego Towarzystwa Medycyny Społecznej i Zdrowia Publicznego, Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny i Farmacji (1972-2011), Zarządu Głównego, Komisji ds. Wydawnictw Lekarskich MZiOS, Polskiego Towarzystwa Higienicznego – członek honorowy (1995), Komisji Bioetyki przy Instytucie- Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Komisji Bioetyki przy Instytucie Matki i Dziecka, Komisji Bioetyki przy Okręgowej Izbie Lekarskiej, Komisji ds. Reformy Służby Zdrowia Urzędu Rady Ministrów, Komisji Sejmowej ds. Powołania Izb Lekarskich. Pełnił funkcję sekretarza Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia (1972-) oraz sekretarza Zespołu ds. Deontologii Lekarskiej(1975-1978).


Otrzymał wiele nagród i odznaczeń, min. JM Rektora Akademii Medycznej w Warszawie (1972), Ministerstwa Zdrowia IIº (1980,1986), dyplom imienny „Statuetka Hipokratesa. Pośmiertnie został odznaczony medalem im. Jerzego Moskwy przyznanym przez Okręgową Izbę Lekarską w Warszawie.


Zmarł po ciężkiej chorobie 12 sierpnia 2011 roku, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Farmaceuta, prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi oraz wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej do Spraw Legislacji, założyciel i pierwszy dyrektor Muzeum Farmacji w Łodzi, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji, przewodniczący Komisji Farmakopei przy Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, członek zarządu Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego, Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego, Polskiego Towarzystwa Terapii Monitorowanej.


Autor licznych opracowań i artykułów (w czasopismach polskich i zagranicznych) z dziedziny historii farmacji i medycyny, farmakoekonomiki oraz farmakologii. W 2016 r. ukończył studia Menedżerskie Executive Master of Business Administration w Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menedżerów. Stanowisko dyrektora Głównej Biblioteki Lekarskiej sprawował w latach 2011-2024.