Samuel Goldflam

Samuel Goldflam przegląda gazetę. Czarno-białe zdjęcie.

Samuel Goldflam należał do grona pionierów polskiej neurologii. Był cenionym lekarzem, wybitnym diagnostą oraz działaczem społecznym, który łączył pracę naukową z niesieniem bezpłatnej pomocy osobom potrzebującym.

Urodził się 15 lutego 1852 r. w Warszawie. W latach 1870–1875 studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w warszawskim Szpitalu św. Ducha, w klinice chorób wewnętrznych kierowanej przez Viléma Dušana Lambla. W latach 1876–1883 był asystentem I Katedry i Kliniki Terapeutycznej.

W 1882 r. wyjechał za granicę, aby pogłębić wiedzę z zakresu neurologii. W Berlinie kształcił się pod kierunkiem Carla Friedricha Ottona Westphala, a następnie w Paryżu korzystał z doświadczenia jednego z najwybitniejszych ówczesnych neurologów, Jeana-Martina Charcota. Po powrocie do Warszawy przez blisko cztery dekady prowadził bezpłatną poliklinikę chorób wewnętrznych i nerwowych przy ul. Granicznej 10. Udzielał tam pomocy przede wszystkim najuboższym pacjentom, a placówka stała się również miejscem zdobywania praktycznej wiedzy przez młodych lekarzy.

Ważną część jego dorobku stanowiły badania nad miastenią, określaną również jako choroba Erba-Goldflama. Goldflam analizował jej objawy, przebieg oraz możliwości rozpoznawania. Jego nazwisko utrwaliło się także w terminologii medycznej dzięki objawowi Goldflama, polegającemu na wystąpieniu bólu podczas wstrząsania okolicy lędźwiowej i wykorzystywanemu w diagnostyce chorób nerek. Objaw ten opisał w 1900 r. w pracy O wstrząsaniu nerek.
W swoich badaniach zajmował się także innymi schorzeniami układu nerwowego, m.in. stwardnieniem rozsianym, chorobami nerwów obwodowych i zaburzeniami odruchów. Współpracował z Edwardem Flatauem w oddziale neurologicznym Szpitala Starozakonnych na Czystem. Należał do lekarzy, którzy odegrali znaczącą rolę w tworzeniu podstaw nowoczesnej neurologii w Polsce.

Równie istotna była jego działalność społeczna. Goldflam angażował się w organizację Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów w Warszawie, a także zakładu dla osób z chorobami psychicznymi „Zofiówka” w Otwocku. Wspierał inicjatywy służące poprawie dostępu do opieki medycznej i pomocy społecznej. W 1908 r. został członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, natomiast w latach 1921–1923 pełnił funkcję pierwszego prezesa Warszawskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Zmarł 26 sierpnia 1932 r. w Otwocku i został pochowany na Cmentarzu Żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie. Zapisał się w historii polskiej medycyny przede wszystkim jako jeden z twórców rodzimej neurologii, badacz miastenii oraz lekarz szczególnie zaangażowany w pomoc osobom ubogim. Jego nazwisko do dziś pozostaje obecne w terminologii medycznej, m.in. w określeniu choroby Erba-Goldflama i objawu Goldflama.

Samuel Goldflam przegląda gazetę. Czarno-białe zdjęcie.
Dział Starej Książki Medycznej GBL, „Archiwum Historii Medycyny”, sygn. F-5399
Samuel Goldflam - siwy mężczyzna z bródką w marynarce. Czarno-białe zdjęcie z odręcznym podpisem fotografowanego.
Pamięci Dra Samuela Goldflama 1852–1932, Tow. Przyjaciół Uniw. Hebr. w Jerozolimie, Warszawa 1933; Wikipedia – domena publiczna