Pro Patria et Humanitate — dla Ojczyzny i ludzkości
Wystawa poświęcona 100. rocznicy utworzenia Wojskowej Szkoły Sanitarnej na warszawskim Ujazdowie
Autorka wystawy: Katarzyna Słojkowska
Współpraca: Rafał Stolarski, Larysa Witkowska
Grafika: Joanna Jagła
Jak połączyć obowiązki żołnierza z powołaniem lekarza? Jak przygotować się do ratowania życia w warunkach wojny? Wystawa „Pro Patria et Humanitate” przybliża dzieje polskiej wojskowej służby zdrowia oraz warszawskiego Ujazdowa — miejsca, w którym opieka nad chorymi i rannymi splatała się z kształceniem kolejnych pokoleń lekarzy wojskowych.
Ekspozycję przygotowała Główna Biblioteka Lekarska im. Stanisława Konopki z okazji stulecia utworzenia Wojskowej Szkoły Sanitarnej w 1922 roku. Wykorzystano w niej materiały archiwalne, obiekty muzealne i księgozbiór Działu Starej Książki Medycznej. Wystawę objął patronatem honorowym Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dr Andrzej Duda. Jej cyfrowa prezentacja pozwala poznawać historię ujazdowskiego środowiska medycznego poprzez fotografie, dokumenty, dawne publikacje oraz pamiątki po ludziach, którzy tworzyli polską medycynę wojskową.
Opowieść rozpoczyna się od poprzedników lekarzy II Rzeczypospolitej: medyków służących w Legionach Polskich, wojsku Księstwa Warszawskiego i powstaniach narodowych. Szczególne miejsce zajmuje Karol Kaczkowski, organizator wojskowej służby zdrowia podczas powstania listopadowego. Kolejne plansze ukazują dzieje Szpitala Ujazdowskiego oraz odbudowę struktur sanitarnych Wojska Polskiego po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku.
Głównym tematem wystawy jest rozwój wojskowego szkolnictwa medycznego na Ujazdowie — od Wojskowej Szkoły Sanitarnej, przez Oficerską Szkołę Sanitarną i Szkołę Podchorążych Sanitarnych, po działalność Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Studia na Uniwersytecie Warszawskim łączono tutaj ze szkoleniem wojskowym i praktyką szpitalną. Archiwalne fotografie przybliżają codzienność podchorążych: naukę, ćwiczenia, zajęcia w pracowniach, uroczystości i życie koleżeńskie. W latach 1922–1939 ujazdowską szkołę ukończyło dwanaście roczników zawodowych oficerów służby zdrowia: 398 lekarzy, 59 farmaceutów i 5 stomatologów.
Osobną część ekspozycji poświęcono Bibliotece i Muzeum Lekarskiemu Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Instytucje te służyły nauce, a zarazem gromadziły świadectwa przeszłości: stare druki, rękopisy, portrety, medale i dawne przyrządy medyczne. Wystawa przypomina wkład Ludwika Zembrzuskiego w tworzenie zbiorów historycznych oraz Stanisława Konopki w rozwój biblioteki, która stała się największą biblioteką lekarską międzywojennej Polski. Przywołuje również dramat zniszczenia tych kolekcji przez Niemców w 1944 roku.
Tytułowe „Pro Patria et Humanitate” — „Dla Ojczyzny i ludzkości” wyraża ideał łączący służbę państwu z niesieniem pomocy drugiemu człowiekowi. W Cyfrowym Muzeum Medycyny historia ujazdowskiej szkoły staje się opowieścią o wiedzy, odpowiedzialności i ofiarności, ale także o potrzebie zachowania pamięci o tych, którzy swoje życie poświęcili leczeniu innych.
Jeżeli chciałbyś otrzymać wystawę w pliku do druku napisz: p.rozdzestwienski@gbl.waw.pl
