Cyfrowe Muzeum Medycyny

Ludzie siedzą przy stole.

O Cyfrowym Muzeum Medycyny

Za każdą dawną książką, fotografią i medycznym instrumentem kryje się opowieść – o poszukiwaniu wiedzy, nadziei na wyzdrowienie i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Cyfrowe Muzeum Medycyny zaprasza do poznawania tych historii poprzez dziedzictwo zachowane w zbiorach Działu Starej Książki Medycznej Głównej Biblioteki Lekarskiej.

Dzięki zbiorom specjalnym o wyjątkowej wartości GBL została mocą Rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 24 listopada 1998 roku (Dz. U. Nr 146 z dn. 7 XII 1998 r.) zakwalifikowana do grupy bibliotek naukowych dysponujących narodowym zasobem bibliotecznym określanym mianem naszego dziedzictwa. Wartość narodowego zasobu archiwalnego – a więc dokumentacji zakwalifikowanej do wieczystego przechowywania – mają również zgromadzone tu medyczne archiwalia. Zbiory te są niezwykłe, unikatowe i stanowią dobro i własność nie tylko społeczności medycznej, ale już całego narodu.

Nasze artykuły

W naszych artykułach przybliżamy wybrane zagadnienia z historii medycyny, rzucając nowe światło na dawne praktyki, przełomowe odkrycia i fascynujące ciekawostki. Poprzez publikacje, dokumenty i osobiste świadectwa zgłębiamy życiorysy wybitnych postaci oraz tych, których zasługi pozostają mniej znane.

Obraz E. Boarda przedstawiający pierwsze znieczulenie eterem. Mężczyzna w dziewiętnastowiecznym stroju przykłada chustę do twarzy półleżącego pacjenta na fotelu, a z boku i w tle przyglądają się temu inni mężczyźni w ciemnym, słabo oświetlonym pomieszczeniu.

Operacja bez bólu

Artykuł dr Marii J. Turos przybliża przełomową drogę, jaką przeszła medycyna, by uwolnić pacjentów od bólu przed wynalezieniem narkozy.

Nasze wystawy

Wystawy tematyczne łączą obiekty w opowieści o wydarzeniach, ideach i ludziach. Prowadzą przez dzieje opieki nad chorymi, historię medycznej edukacji, przemiany higieny i profilaktyki oraz działalność służby zdrowia w czasach pokoju i wojny.​ To zaproszenie zarówno do pierwszego spotkania z historią medycyny, jak i do pogłębionej lektury źródeł. Przystępne opisy otwierają drogę do dalszych poszukiwań, a opracowania naukowe pozwalają lepiej poznać prezentowane zagadnienia. Przybliżamy wybitne postacie oraz osoby, których zasługi pozostają mniej znane. Poprzez publikacje, dokumenty i osobiste świadectwa poznajemy ich pracę, wybory oraz czasy, w których żyli.

Kolorowa ilustracja anatomiczna z profilu, ukazująca układ mięśniowy ludzkiej głowy i szyi. Okolice oka posiadają odchylony płat tkanki mięśniowej, a na poszczególnych elementach anatomii widnieją drobne oznaczenia literowe i liczbowe.

Gabinet osobliwości

Wystawa zaprezentowana w 2024 r. na jubileuszowej, dwudziestej edycji warszawskiej Nocy Muzeów.

Czarno-biały portret Stanisława Konopki ubranego w polski mundur wojskowy z przypiętymi odznaczeniami i medalami.

Pro Patria et Humanitate – dla Ojczyzny i ludzkości

Wystawa poświęcona 100. rocznicy utworzenia Wojskowej Szkoły Sanitarnej na warszawskim Ujazdowie.

Barwna rycina botaniczna przedstawiająca mak lekarski, ukazująca duży, rozwinięty czerwony kwiat na owłosionej łodydze z pierzastymi liśćmi. U dołu ilustracji znajdują się szczegółowe, oznaczone literami detale anatomiczne rośliny, w tym przekroje pąków, pręcików, makówki oraz nasion.

Magia leczenia, czyli magia ziół

Wystawa  przybliża świat dawnych praktyk leczniczych oraz znaczenie roślin w historii medycyny.

Nasze kolekcje

Starodruki, atlasy anatomiczne, dawne podręczniki i czasopisma medyczne ukazują, jak poznawano ludzkie ciało i poszukiwano skutecznych metod leczenia. Listy, dyplomy, recepty i fotografie przybliżają codzienność gabinetów, aptek, szpitali oraz uczelni. Każdy obiekt jest świadectwem swojej epoki. Jego historia pomaga zrozumieć, do czego służył, kto z niego korzystał i jakie miejsce zajmował w rozwoju wiedzy medycznej.

Dziedzictwo medycyny — opowieść o człowieku

Cyfrowe Muzeum Medycyny łączy ochronę historycznych zbiorów z ich naukowym opracowaniem i przystępną prezentacją. Dawne książki, rękopisy, dokumenty, fotografie oraz przedmioty związane z praktyką lekarską pozwalają poznawać rozwój medycyny w kontekście historii, kultury i życia codziennego.
Przyglądamy się odkryciom i osiągnięciom, ale także pytaniom, wątpliwościom i doświadczeniom towarzyszącym leczeniu. Opowiadamy o pracy lekarzy, pielęgniarek, farmaceutów i innych osób niosących pomoc. Oddajemy również miejsce perspektywie pacjentów – ich potrzebom, obawom i nadziejom. Cyfrowa przestrzeń muzeum pozwala poznawać dziedzictwo medycyny niezależnie od miejsca zamieszkania i możliwości odwiedzenia Głównej Biblioteki Lekarskiej. Łączy się zarazem z działalnością prowadzoną w zabytkowej, XIX-wiecznej siedzibie Działu Starej Książki Medycznej — miejscu spotkań z oryginalnymi zbiorami i ich historią.
Zapraszamy badaczy, przedstawicieli zawodów medycznych, studentów, nauczycieli, uczniów i wszystkich ciekawych przeszłości. Historię medycyny można poznawać na wiele sposobów: przez uważną lekturę, oglądanie dawnych rycin, odkrywanie biografii i wspólne rozmowy.